2014 Nobel Fizyoloji ve Tıp Ödülü: Yerleri Hatırlamamızı ve Yön Bulmamızı Sağlayan Nöronların Keşfi, Nobel Ödülü'ne Layık Görüldü!

John O'Keefe, May-Britt Moser ve Edvard Moser, "beyin içerisinde yer algılama görevi yapan hücrelerin keşfi" konulu çalışmalarından ötürü 2014 Nobel Fizyoloji/Tıp Ödülü'ne layık görüldü!

University College London'da bir bilişsel sinirbilimci olan O'Keefe ödülün yarısını alacak. Birbirleriyle evli olan May-Britt ve Edvard Moser çifti ise, Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nde (NTNU) görev yapan sinirbilimciler ve ödülün diğer yarısını paylaşacaklar. Ekip, bir bütün olarak beyinde bulunan içsel bir konumlandırma sisteminin keşfinden ötürü bu ödüle layık görüldü. O'Keefe "yer hücreleri" olarak bilinen hücrelerin keşfiyle, Moser çifti ise "ızgara hücreleri" olarak bilinen diğer bir grup hücrenin keşfi nedeniyle ödülü almaya hak kazandı. Nobel Vakfı, yaptığı bir basın açıklamasında şöyle söylüyor:

John O'Keefe, May-Britt Moser ve Edvard Moser'ın keşifleri, filozof ve bilim insanlarını asırlardır meşgul eden bir sorunu çözmüştür. Soru şuydu: Beynimiz, etrafımızı saran çevrenin haritasını nasıl çıkarır ve karmaşık bir çevrede nasıl yönümüzü buluruz?

Moser'ların iş arkadaşı olan ve NTNU Sinirbilim Sistemleri Merkezi ve Sinirsel Hesaplama Merkezi'nde görev alan Menno Witter, çift ile ilk olarak 1990'larda, Oslo Üniversitesi'nde okurlarken tanışmış. Witter, o zamanlarda Amsterdam Üniversitesi'nde yardımcı doçent olarak görev yapıyordu. Çiftin bu büyük başarısını şöyle anlatıyor:

Yaptıkları çalışmalar, muhtemelen insanlar da dahil olmak üzere canlı türlerinin çevreleri içerisinde yön bulmalarını sağlayan, beyinlerimizde yer alan sinirsel kodların keşfine büyük katkılar sunmuştur. Hepimiz çok ama çok memnunuz, çünkü Moser çiftine verilen bu ödül, bu cemiyetin içerisinde olan her birimizin yaptığı işlerin ne kadar prestijli ve önemli olduğunu gösteriyor. Ayrıca bunun Norveç biliminin üst düzeylere çıktığının bir göstergesi olduğunu düşünüyorum.

Fransa'da bulunan Aix-Marseille Üniversitesi'nde bilişsel sinirbilimci olan Francesca Sargolini de, Moser çiftinin yanında doktora sonrası araştırmacı olarak çalışmıştı. Şöyle anlatıyor:

Laboratuvarları muhteşem, teşvik edici bir atmosfere sahipti. Moser çifti, beynimizin nasıl işlem yaptığını ve uzay algısına yönelik bilgilerimizi nasıl değerlendirdiğini anlamamıza büyük katkılar sağladı. Bu bilgiler sayesinde canlıların nasıl etraflarında hareket edebildiklerini anlayabiliyoruz.

John O'Keefe ise sinirbilim alanındaki köşebaşı taşlarından biri olarak görülen bir sinirbilimci. Başarıları, Kraliyet Cemiyeti'ne ve Birleşik Krallık Tıp Bilimleri Akademisi'ne kabul edilmesi, 2001 yılında Feldberg Vakfı Ödülü, 2006 yılında Grawemeyer Ödülü, İngiliz Sinirbilim Derneği Üstün Katkı Ödülü, 2008 yılında Avrupa Sinirbilimleri Federasyonu European Journal of Neuroscience Ödülü, yine 2008 yılında Gruber Sinirbilim Ödülü, 2013 yılında Louisa Gross Howitz Madalyası (ki bunu da Moser çiftiyle birlikte almıştı), 2014 yılında Kavli Madalyası gibi ödüllere layık görülerek onurlandırıldı.