2008 Yılında Yayınlanan İklim Değişikliği Raporu, 2020 Yılında Küresel Yangınlar Olacağını Öngördü!

2007 yılında Lucas ve diğerleri tarafından yapılan yangın iklimi tahminleri, yangın sezonlarının giderek daha erken başlayıp, bir miktar daha geç bitmesini ve genel olarak daha şiddetli geçmesini öngörüyor. Bu etki zamanla artacaktır; ancak 2020 civarında şiddeti hissedilebilir hale gelecektir.

Bu satırlar, Şubat 2008'de yılında yayınlanan Garnaut İklim Değişimi Araştırması'dan birkaç satır.^[1] 2020'nin başlarında önce Avustralya'da başlayan, sonrasında ABD'nin batısı ve hatta ülkemizde de hissedilen şiddetli yangın iklimi, yaygınlığını ve verdiği hasarı giderek arttırıyor. Tam da raporun öngördüğü gibi... Raporda şöyle deniyor:

Avustralya, küresel çabada var gücüyle rol almalıdır. Gelişmiş ülkelerden biri olarak, etkisi de göreli olarak büyük olacaktır ve yerleşik ekonomik yapısı içerisinde erken ve büyük değişimleri gerektirecektir.

Rapor, eğer Avustralya gerekli önlemleri almazsa, 2013 yılına kadar ortalama sıcaklıklar 0.4 santigrat derece, 2034 yılın kadar 1 santigrat derece, 2067 yılına kadarsa 2.9 santigrat derece artmasını öngörüyor. Buna bağlı olarak çok yüksek ve ekstrem yangın riski olan günlerin sayısı 2013'e kadar sırasıyla %2-13 ve %5-25 arası, 2034 yılına kadar %10-30 ve %15-65 arası, 2067 yılına kadar %20-100 ve %100-300 arası artış gösterecek. Bu sayılar, Lucas ve arkadaşları tarafından Eylül 2007'de yayınlanan bir danışmanlık raporuna dayanıyor.^[3]

Rapor, Avustralya'nın karbon emisyonlarını 450ppm'in (milyonda parçacık sayısı) altına düşürmesi konusunda uyarıyor. Bunu yapabilmek için 2020'ye kadar %25 oranında, 2050'ye kadarsa %90 oranında emisyon azaltımına gidilmesi gerekiyor. Rapor, ilk yayınlandığında Avustralya Ticaret ve Endüstri Odası tarafından eleştirilmiş, bu tür önlemlerin iş hayatını engelleyeceği vurgulanmıştı.^[4] Öte yandan Friends of the Earth^[5] ve Rising Tide^[6] gibi çevre örgütleri tarafından aşırı hırssız hedefler olmakla eleştirilmişti.

Ne var ki Avustralya'nın karbon emisyonlarının artışı 2010'dan beri yavaşlamış olsa da, ülkenin/kıtanın emisyonları 1990'lardan beri düzenli olarak artmakta ve 2030'a kadar da artışın devam etmesi öngörülmekte.^[2]

Climate Action Tracker

Bilimsel gerçeklere kulak tıkamanın bedeli, kıta çapına yayılan şiddetli yangınlar oldu. 2019-2020 sezonu, yangınlara yabancı olmayan Avustralya için "eşi benzeri görülmemiş" bir yangın sezonu oldu.^[6] Kasım 2019'da sıcaklıkların aşırı yükselmesine ve kuraklığın uzamasıyla birlikte, yangın sezonu da ölümcül bir hal aldı. Sadece 1 sezon içinde 18.6 milyon hektar alan yandı; bu, Suriye'nin yüz ölçümü ile aşağı yukarı aynı! En az 3.500 ev ve binlerce diğer bina kullanılamaz hale geldi, 34 kişi yanarak veya boğularak can verdi. Kaybedilen binaların büyük bir kısmı çiftliklere aitti ve bu durum, tarım ve hayvancılık konusunda ciddi kayıplara yol açtı. Dünya Mirası olarak görülen Mavi Dağların %80'i ve Gondwana'da bulunan antik yağmur ormanlarının %53'ü kül oldu.

Yangınlar dolayısıyla toplamda 1.3 milyar dolarlık sigorta başvurusu yapıldı; ancak toplam zararı tam olarak hesaplamak mümkün değil. Sadece Ocak 2020'deki yangınlardan ötürü Avustralya'daki işyerlerinin %26'sını olumsuz etkilendi ve bunun yarattığı 1 aylık toplam ekonomik etkinin, Kara Cumartesi olarak bilinen ve toplamda 2.9 milyar dolar zarara sebep olan 2019'un başındaki yangın felaketini bile aştığı düşünülüyor.^[8] En tutucu tahminle bile, toplamda 1 milyardan fazla hayvanın hayatını yitirdiği hesaplanıyor.^[9] Raporun yazarı olan Prof. Dr. Ross Garnaut, SBS News'a verdiği bir röportajda, konuyla ilgili şöyle söylüyor:^[10]

Yangınlara dönüp baktığımda, sadece üzüntü hissediyorum. Etkisiz olduğumu düşünüyorum. Avustralyalılar ile bu konuda konuşma fırsatına sahiptim; ancak Avustralyalıları, iklim değişikliğinin etkilerini azaltma konusundaki küresel çabada pozitif bir role sahip olmanın ulusal çıkarlarımıza faydalı olduğu konusunda ikna edemedim.

İşler şu anda kötü. Ama eğer atmosferdeki sera gazları birikmeye devam ederse, ileride daha da kötü olacak. Bir an önce net sıfır emisyon hedeflerine ulaşmak, tüm Dünya'nın iyiliğine olacak.

Snopes

Tabii ki küresel ısınmanın tek etkisi yangınlar üzerinde değil. Kuraklık, ekosistemlerin bozulması, okyanusların asitlenmesi, atmosferik olayların şiddetlenmesi (örneğin fırtına, hortum, kasırga gibi olayların hiddetlenmesi); sıcakların daha sıcak, soğukların daha soğuk yaşanması ve daha nicesi, insanların ve diğer binlerce türün soyunu tehdit eden kritik problemler olarak karşımıza çıkıyor.

Üstelik bu sorunların bir kısmı bir arada yaşandığında, etkileri şiddetlenerek artacak. Örneğin yağış miktarı azalıp, kuraklıklar arttıkça, ortalama sıcaklıkların da artmasının etkisiyle yangınlar çok daha hızlı başlayacak, çok daha rahat yayılacak ve çok daha zor durdurulacak. Benzer şekilde, okyanusların asitlenmesiyle bozulan ekosistem, birçok besin zincirini harap ederek ekonomileri ve gıdaların erişilebilirliğini kısıtlayacak. Tüm bunlar, domino etkisiyle milyarlarca insanın ve on milyarlarca diğer canlının hayatını tehdit edecek.

Bu, bilimin ilk başarılı öngörüsü değil, son da olmayacak. Raporda, 1940-2010 yılları arasında yangın sezonlarının nasıl uzayacağını öngören bir tahmine ve gerçekte sezonların nasıl yaşandığını gösteren gerçek verilere yer veriliyor:

Görülebileceği gibi tahminler (kırmızı çizgi) gerçek veriyi (mavi çizgi) neredeyse hatasız bir şekilde tahmin etmeyi başarmış. Benzer şekilde, raporda 1970-2008 yılları arası yıllık yangın riski endeksinin nasıl artacağına yönelik bir tahmin ve gerçek verilere de yer veriliyor:

Görülebileceği gibi, tahminler (kırmızı çizgi) yine gerçek veriyi (mavi çizgi) neredeyse hatasız bir şekilde tahmin edebilmiş. Bilim, çalışıyor ve eldeki veriler ışığında geleceğe yönelik eğitimli tahminler yapıyor. Bunlara kulak tıkayabiliriz; ancak kulak tıkayarak bilime karşı zafer kazanamayız.

Bu nedenle bütün ülkelerin üzerlerine düşeni yaparak iklim hedeflerini gözden geçirmesi, azimli hedefler koyarak bunlara yönelik kapsamlı çalışmalar yapması, birbirlerini bu hedefler konusunda sorumlu tutması, gerekirse yaptırımlar uygulaması, bu sayede bütün insanlık için yaşanabilir bir Dünya yaratmamız şart.