Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Çıplak gözle görülebilen parlak yıldızlara verilen isimlerinin birçoğu köken olarak Arapça’dan gelmektedir. Sanılanın ve öyle gösterilmeye çalışılanın aksine, bir zamanlar Anadolu ve Orta Doğu coğrafyası da bilime hak ettiği değeri veriyordu ve bilim tarihine etki edecek, çok kıymetli çalışmalar yaptılar (bilime olan bu ilgileri sadece birkaç yüzyıl sürmüş ve sonradan sönmüş olsa da). Özellikle astronomi ve fiziğe odaklanan İslam alimleri ve araştırmacıları birçok saygın eser yazdılar, araştırma yaptılar, gözlemlerini o dönemin henüz yeşermekte olan bilim camiasına aktardılar.

Ne yazık ki sonradan bilimsel gerçeklerden uzaklaşan (ve uzaklaştırılan) Doğu, bilimi ikinci sınıf uğraş olarak gördükçe karanlığa gömülmeye başladı ve bir daha asla çıkamadı (en azından günümüzde halen bu süreç içerisinde). Buna mukabil her geçen gün bilime ve aydınlanmaya daha merkezi bir yer ayıran Batı dünyası hızla gelişmeye başladı. Elbette bu gelişimi siyasi güç takip etti ve sadece birkaç yüzyılda tüm Dünya'nın hakimi haline geldiler. Bu yükselişlerinde bilime ve gerçeklerin keşfine verilen önemin birçok diğer faktörle birlikte tartışmasız önemi vardır.

Sol alt köşede Aldebaran yıldızını görebilirsiniz.
Sol alt köşede Aldebaran yıldızını görebilirsiniz.
EPOD

Ancak birikerek ilerleyen, kendisini geliştiren, hatalarını düzelten, alabildiğine nesnel olan (ve olmaya çalışan), şahsi istek, inanç ve düşüncelerden arınmış tek bilgi türü olarak bilim, tarihine iz bırakmış isimleri ve çalışmalarını asla unutmadı. Onların ortaya koyduğu bulgular üzerinde yükseldi, dallanıp budaklandı ve güçlendi.

Özellikle 9-12. yüzyıl arasında bilimsel anlamda adeta "altın çağını" yaşayan İslam dünyası, bilimsel açıdan hızla gerileme ve çöküş dönemine girmeden önce bilim tarihine önemli keşifler, isimler, tespitler, icatlar bırakmayı başardı. Avrupalı Orta Çağ astronomları, Arap öncüllerinin çalışmalarından bolca faydalanmış ve yıldız isimlerini aynen alıp kullanmıştır. 

Burada, özellikle astronomi dalında yapılan öncül keşifler sayesinde isim verme hakkının Doğu medeniyetleri tarafından kullanıldığı birkaç yıldız örneğini göreceğiz.

Aşağıda yıldızların öncelikle İngilizcesi (veya yaygın olarak bilinen adı), sonrasında Arapçası, en sonda ise Türkçe anlamı verilmektedir:

  • Aldebaran - Ad-Dabaran (الدبران) - Takipçi
  • Algol - Ra's Al-Ghul (رأس الغول) - Canavar Kafası (Şeytan Yıldızı)
  • Alnilam - An-Nizam (النظام) - İnci Şeridi
  • Altair - An-nasr At-tair (النسر الطائر) - Uçan Kartal
  • Betelgeuse - Yad el-Cauza (يد الجوزاء) - Cauza'nın Eli
  • Deneb - Dhanab ad-Dajaja (ذنب الدجاجة) - Tavuk Kuyruğu
  • Formalhaut - Fam al-Hut (فُمْ اَلْحَوْتْ) - Güneyli Balığın Ağzı
  • Menkar - Al-Minkhar (منخر) - Burun Deliği
  • Mizar - Mizar (مئزر) - Kemer (Kuşak)
  • Rigel - Riğl el-Gabbar (رجل الجبار) - Devin Ayağı
  • Vega - Vakî - Düşen

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder