Tarihte Bu Ay: Haziran

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

2 HAZİRAN 1686:  Isaac Newton’nun Principia olarak bilinen ama asıl adı “Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica” olan kitabı basılmaya başlandı. Kitabın basım masraflarını gökbilimci Edmond Halley üstlendi.  Kitabın dili Latince olduğundan geniş kitlelere ulaşamamıştır. Klasik mekanik'in temellerini oluşturan Newton'un hareket kanunlarını ve kütle çekim kanunu da içerir. Newton bu kitapta diferansiyel hesapla değil, geometrik ispatlarla çalışmıştır. Kitapta ispatlar geometri ile yapılmış, evrensel kütle çekimi açıklanmış ve cisimlerin kütleleri ile doğru orantılı, mesafeleri ile ters orantılı birbirlerini çektiklerini açıklamıştır.  

3 HAZİRAN 1948: Hale Teleskopu’nun yapımı tamamlandı. 1936 yılında yapımına başlanan 5 metre uzunluğundaki teleskop tam 12 yıl sonra tamamlanmıştır. Her ne kadar ismini astronom George Ellery Hale’dan alsa da Hale öldükten sonra tamamlanabilmiştir. Kullanılan yeni teknolojiler ve teleskopun boyutu nedeniyle zamanının önemli gelişmelerindendir. Teleskop Polomar Gözlemevi, Kaliforniya, ABD’de bulunmaktadır.      

5 HAZİRAN 1981: AIDS hakkındaki ilk haber. İleride AIDS olarak adlandırılacak hastalık, ABD Hastalık Kontrol Merkezleri’nden Dr. Michael Gottlieb tarafından tespit edildi. Ardından yayınlanan haber de, her ne kadar daha AIDS adı verilmemiş olsa da, AIDS hakkında yayınlanan ilk haber olmuş oldu.  

8 HAZİRAN 1916: Francis Crick doğdu. İngiliz biyokimyaci ve biyofizikçi Crick 20. yüzyılın biyolojik keşiflerinden en önemlisine imza atıp Fizyoloji ve Tıp Nobel Ödülü’nü David Watson ve Maurice Wilkins ile paylaştı. James Watsonla beraber yürüttükleri çalışma ile yaşamsal fonksiyonların kalıtımı için nihai sorumlu olan DNA molekülünün ikili sarmal yapısını bularak bu ödüle layık görüldüler.   

11 HAZİRAN 1998: Tüberkülozun sırrı tamamen çözüldü. Bir grup bilim insanı tüberküloza sebep olan bakterinin son genetik materyalinin de çözüldüğünü açıkladı. 

13 HAZİRAN 1831: James Clarke Maxwell doğdu. İskoç teorik fizikçi ve matematikçi olan Maxwell klasik elektromanyetik teorisinde daha önceden birbirleriyle ilişkisiz olarak gözüken elektrik ve manyetizmanın aynı şey olduğunu kendisine ait Maxwell Denklemleri ile açıklamıştır. Birçok fizikçi tarafından 19. yüzyılda yaşayıp 20. yüzyıl fiziğini en büyük katkıyı sağlayan kişi olarak görülür. Maxwell'in bilime katkıları Isaac Newton ve Albert Einstein'ınkilerle eşdeğer görülür. 1999'un sonlarında 100 ileri gelen fizikçiyle gerçekleştirilen milenyum oylamasında Maxwell, tüm zamanların en iyi fizikçileri arasında Einstein ve Newton'dan sonra 3. sırayı almıştır. 

13 HAZİRAN 1773:  Thomas Young doğdu.  Henüz 16 yaşındayken 10 farklı dil bilen İngiliz fizikçi Young, 1801'de Çift yarık deneyinde ışığı yanyana bulunan iki ince yarıktan geçirerek, ışığın, girişim deseni denilen, aydınlık ve karanlık ışın çizgilerinden şekil oluşturduğunu gördü. Deneylerindeki girişim sayesinde ışığın dalga boyunu ölçtü.

14 HAZİRAN 1864: Alois Alzheimer doğdu. Alman psikiyatr Alzheimer bir hastasında fark ettiği bir rahatsızlığı “serebral korteksinde tuhaf bir rahatsızlık” olarak belirtmiştir. İlerleyen yıllarda ise bu rahatsızlığa onun adı olan Alzheimer verilmişti. 

18 HAZİRAN 1981: İlk genetik aşı. 1981 yılında, gen ekleme yöntemi kullanılarak insan veya hayvanlardaki hastalıkların tedavisi için aşı geliştirildi.

19 HAZİRAN 1983: Uzaydaki ilk ABD'li kadın. Astronot ve astrofizikçi Dr. Sally Kristen Ride (ana görselde), 1983 yılında 32 yaşında iken Challenger mekiği ile uzaya giden ilk ABD'li kadın astronot oldu. Sally Ride, 61 yaşında pankreas kanseri nedeniyle hayatını kaybetti.  

22 HAZİRAN 1999: Beyin sinyalleriyle kontrol edilen robot icat edildi. Canlı sıçan beyninin robot bir kolu kontrol etmesi üzerine hazırlanan makale Nature Neuroscience tarafından yayımlandı. Bilgisayar ve biyoloji alanlarını birleştiren bu gelişme zamanının büyük bir atılımı olarak karşılandı.  

25 HAZİRAN 1951: İlk renkli televizyon yayını. 1951 yılında Kolombiya Yayın Sistemi (CBS) tarafından renkli televizyonun 1 saatlik ilk programı yayınlandı. Programın adı ise Premiere idi.  

26 HAZİRAN 2000: İnsan Genom Projesi’nin ilk ayağı tamamlandı. 26 Haziran 2000’de ABD Başkanı Bill Clinton, İngiltere Başbakanı Tony Blair ve özel şirketleri temsilen Celera Genomics yetkilileri, projenin ilk ayağını tamamladıklarını dünyaya ilan ettiler. Proje, insan genomundan 175.000 baz çiftlik parçaları yapay bakteri kromozomlar haline getirip bakterilerde çoğaltılarak gerçekleştirilmiştir. Dizi çözümlemeleri yapıldıktan sonra, parçaların birbiriyle örtüşen dizileri belirlenmiş ve her parçanın özel enzimlerce kesilme profili kaydedilerek genomdaki yeri saptanmıştır. Bu çalışmalarda otomatik DNA dizi analiz teknikleri ve bilgisayar teknolojilerindeki hızlı gelişmelerin büyük katkısı olmuştur.

27 HAZİRAN 1960: İlk kez insan eliyle klorofil sentezi gerçekleştirildi. Yapılan araştırmalar sonucu  Robert Burns Woodward tarafından klorofil elde edildi.  

30 HAZİRAN 1971: Rusya’nın uzay trajedisi. Soyuz 11 insanlı bir uzay aracının bir uzay istasyonuna tarihte ilk kez başarıyla kenetlenmişti. Dönüş yolunda Soyuz uzay aracının havasının uzaya boşalması sonucunda bir felaketle sonuçlandı ve mürettebatı oluşturan üç uzayadamı; Vladislav Volkov, Georgi Dobrovolski ve Viktor Patsayev hayatını kaybetti. Bu, uzayda gerçekleşen ilk ölüm vakasıydı. Soyuz 11, 30 Haziran 1970'te Baykonur Uzay Üssü'nden fırlatıldı. 7 Temmuz'da Salyut 1 istasyonuyla kenetlendi. Uzayadamları 22 gün boyunca istasyonda kaldılar ve başarılı bilimsel çalışmalar yürüttüler. Bu, o tarihte uzayda en uzun kalma rekoruydu. 

30 HAZİRAN 1908: Tunguska Olayı. Tunguska olayı, 30 Haziran 1908 günü sabah saat yaklaşık 7:45 sularında Sibirya'nın orta kesimlerindeki Podkamennaya Tunguska Irmağı yakınlarında oluşan büyük gök patlamasının adıdır. Patlama 10-15 bin tonluk bir dinamit kütlesinin patlamasına eşdeğerdi. Kesin olmayan verilere göre patlamanın nedeninin, bir kuyruklu yıldız parçasının ya da meteorun yere çarpması olduğu sanılmaktadır. Cismin atmosfere yaklaşık 100.000 km/sa hızla girdiği ve ağırlığının 100.000 ile 1.000.000 ton arasında olduğu varsayılmaktadır.  

 

Görsel: ABD'li kadın astronot ve astrofizikçi Dr. Sally Kristen Ride

Kopya Koyun ''Dolly'' ve Yaratıcıları: Ian Wilmut ve Keith Campbell

Bilim İnsanlarını 120 Yıldır Uğraştıran Biyoloji Problemini Bir Bilgisayar Çözdü!

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim