Sorulara Dön
1
Teoloji & Din Felsefesi

Nuh'u ya da Adem'i toplumsal olarak nasıl hatırlıyoruz?

Sadece tek bir dinde değil, diğer dinlerde de bu kişilerin yada olayların büyük ölçüde örtüşmesi, aynı olması, neden? Örneğin Adem'in ilk insan olması gibi, nasıl dinlerde büyük oranda benzer? Toplumsal olarak bu kişileri nasıl hatırlıyoruz?

1
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

I. İnsanlığın Ortaya Çıktığı Coğrafya

Mezopotamya’da bulunan Cudi dağı ve çevresi aynı zamanda insanlık hayatının başladığı

coğrafyadır. Zira Tevrat’ın Yaratılış kitabındaki anlatıya göre ilk insan ve ilk peygamber Hz.

Adem, Allah tarafından Aden cennetine yerleştirilmiştir. Sonrasında ise Aden cennetini sulamak

için bir ırmak yaratılmıştır. Dört kola ayrılan bu ırmaklardan ikisi Fırat ve Dicle’dir. Diğer ikisi

de Pişon, Gihon’dur.3 Medeniyet tarihinde “bolluk ve sevinç bahçesi” şeklinde meşhur olan

Aden, ayrıca ilk insanların yaşadığı bereketli topraklarla özdeşleşmiştir. İşte Dicle Nehri

kıyısında bulunan Cudi, Hz. Adem’in vefatından yaklaşık bin yıl sonra gerçekleşen tufanın

olayının bu bölgede gerçekleştiğini göstermektedir. Çünkü nasıl Hz. Nuh’tan önceki nesiller

Cudi ve Dicle çevresinde yaşamışsa, tufandan 293 sene sonra doğan Hz. İbrahim’in de Harran

ve çevresinde yaşamış olduğu muhtemeldir.

Hz. Nuh zamanında gerçekleşen tufan, Hz. Nuh’a inananlar dışındaki tüm canlıların sular

altında kalmasıyla bilinmektedir. Bu yüzdendir ki Hz. Adem’den sonra insanlığın ikinci atası ve

babası olarak Hz. Nuh kabul edilir. Cudi dağı ise Hz. Nuh zamanından beri bereketi ile meşhur

olmuştur. Nitekim Hz. Nuh tufandan sonra geminin bereketli bir yere inmesi için dua ediyor.4

Dicle havzasında bulunan Bakarda ve Bazebday’ın bu özelliği tarih kitaplarına geçen bir şiire şu

şekilde konu olmuştur:

Bakarda ve Bazebda yazlık ve baharlıktır.

Selsebili andıran serin tatlı suları vardır.

Bunların yanında Bağdat ne ki?

Ya insanı bunaltan sıcak toprağı, ya da şiddetli soğuğu var.5

Kutsal metinlerin tasvirinden anlaşıldığına göre Hz. Adem’in yaşadığı coğrafya ile Hz.

Nuh’unki aynıdır. Bunun için Hz. Nuh’un, günümüz Suriye ve Irak’ın birleştiği yerde yani

Mezopotamya’da yaşaması ve tufanın da Mezopotamya merkezli olması muhtemeldir.

Mezopotamya’daki en yüksek dağlardan biri olan Cudi ise suların yeryüzünden çekilmesinden

sonra Hz. Nuh’un gemisinin inmesi için en müsait yer konumundadır.

Tufan hadisesi tüm kültürlerin üzerinde evrensel bir vakıa olarak tüm medeniyetlerin

zihninde yer almıştır. Tufanın izleri Eski Mezopotamya sakinleri olan Sümer, Akad ve Asur

3 Yaratılış, 2/10-14.

4 Müminun, 23/29.

5 El-Hamevi, Yakut, (t.y.), Mu‘cemu’l-buldan, Daru’l-kutubu’l-ilmiyye, c. I, Beyrut, s. 378. Şiirin Arapça ifadeleri

ise şu şekildedir;

“Bakarda ve Bazebda masifun ve marba‘un

Ve ‘azbun yuhaki’s-selsebila barudu

Ve Bağdadu ma Bağdadu

Emma turabuha? Fehama, ve emma barduha feşedidu”

The Journal of Academic Social Science Yıl: 2, Sayı: 2/2, Haziran 2014, s. 109-117

111 Hz. Nuh ve Tufan Bağlamında Kadim Mezopotamya Havzasında

İkinci Medeniyet İnşâsı

medeniyetleri ile Babillilere ait Gılgamış destanında yer almaktadır.6 Yine tufan eski İran ve

Yunan tarihlerinde de kendisine yer bulmuştur. Esas önemlisi ise Yahudilik, Hıristiyanlık ve

İslam dinlerine ait kutsal metinlerin tufanı ayrıntılarıyla birlikte anlatmasıdır.7 Neticede tufanla

ilgili bilgilerin detaylarında farklılıklar bulunsa da, kadim milletlerin tufanla ilgili hafızasının

temelinde, Allah’a ve onun peygamberi Hz. Nuh’a uymayan zalim ve inkârcıların tufanla

cezalandırılması yer almaktadır.8

II. Tufanın Evrensel veya Bölgesel Olması

Tarihçiler ve din bilginleri tufan olayının nerede gerçekleştiği ve evrensel veya bölgesel

bir tufan olup olmadığı hakkında şimdiye kadar ortak bir görüşe ulaşmamışlardır. Tevrat’taki

tufan anlatımı tüm yeryüzünün sular altında kaldığını ve Hz. Nuh ile ona inananlar dışındaki

tüm canlıların suda boğulduğunu haber vermektedir. Kuran-ı Kerim ise tufanı anlatırken Hz.

Nuh’un kavmini merkeze almaktadır.9 Nitekim Hz. Nuh zamanında yeryüzünde vahiyle

muhatap başka canlı grubunun olup olmadığı bilinmemektedir. Bu nedenle Hz. Nuh’un

kavminin ve onların yaşadığı bölgelerin tufana muhatap olduğu kesin olarak bilinmektedir.

Böylece Hz. Nuh zamanında bilinen dünya olan Mezopotamya’nın sular altında kaldığı açıktır.

Bunun ötesinde tüm yeryüzünün sular altında kaldığı ve bütün canlıların yok olduğunu ileri

sürmek Kuran-ı Kerim’in konusu olmadığı gibi, bu yönde bir bilgi verme hedefi de yoktur. Bu

nedenle Kuran-ı Kerim’deki bilgiler ışığında, Nuh tufanının tüm yeryüzünü kapladığını ve

gemidekiler dışındaki tüm canlıları yok ettiğini -kesin olarak- söylemek mümkün değildir.10

III. Geminin İndiği Dağ

Tufanın boyutunun yanı sıra tufana inananların esas meraklarını çeken bir diğer nokta ise

suların yeryüzünden çekilmesinden sonra Hz. Nuh’un gemisinin nerede durduğu ve hayatına

nerede devam ettiğidir. Hemen hemen tüm tufan anlatımlarında suların yeryüzünden

çekilmesinden sonra Hz. Nuh’un gemisinin bir dağ üzerinde karaya oturmasından söz

edilmektedir.11 Sümerlere ait anlatımda bu dağın ismi Dilmun, Gılgamış destanında ise Nissur

veya Nisir, başka rivayetlerde ise Lubar ve Massis dağlarından söz edilmektedir. Her ne kadar

tarihi rivayetlerde geçen bu dağ isimlerinden bazıları farklı seslenişlerde (Dilmun, Nissir ve

Missir gibi) Cudi dağı ile özdeşleşse de; bunların hem coğrafi konumu hem de varlığı tam

olarak bilinmemektedir.

6 Gılgamış destanındaki tufan anlatımı için bkz. Ömer, A. Hilmi, (1932), “Sümmer Dininin, Babil, İbrani, İslâm

Dinleri Üzerinde Yaptığı Tesirler: Tufan Hikâyeleri (İbrani ve İslâm Dinlerinde II)”, Darülfünun İlahiyat Fakültesi

Mecmuası, c. V, sayı 24, İstanbul, s. 34-39.

7 Yahudilik ve İslam’da tufan için bkz. Ömer, A. Hilmi, (1932), “Sümmer Dininin, Babil, İbranî, İslâm Dinler

Üzerinde Yaptığı Tesirler: Tufan Hikâyesi (İbranî ve İslâm Dinlerinde)”, Darülfünun İlahiyat Fakültesi Mecmuası,

c. V, sayı 23, İstanbul, s. 53-61.

8 Tüm kültürlerde tufan anlatımı olduğu ile ilgili bkz. Harman, Ömer Faruk, (2012), “Tufan”, DİA, c. XXXXI,

İstanbul, s. 319-320.

9 Hz. Nuh’u ve muhatap alan ifadeler için bkz. Araf,7/59-64; Hud, 11/25-49; Furkan, 25/37; Şuara, 26/105-122; elKamer, 54/9-16.

10 Bu konu hakkındaki bir tartışma için bkz. Sarıkçıoğlu, Ekrem, (2010), “Kur’an ve Arkeoloji Işığında Nuh (a.s.)

Kıssası”, Uluslararası Şırnak ve Çevresi Sempozyumu (14-16 Mayıs 2010) Sempozyum Bildirileri, Ankara, s. 28-

29.

11 Bu konuyla ilgili Tevrat’ta geçen ifade şu şekildedir: “Gemi yedinci ayın on yedinci gününde Ararat dağlarına

oturdu. Tekvin, 8/4. Kuran-ı Kerim’de ise Hud Suresi’nde bu olay tasvir edilmektedir: “Ve “Ey yer! Suyunu çek!”

ve “Ey gök! Sen de tut!” denildi. Ve sular çekildi ve gemi Cudi’de karaya oturdu”. Hud, 11/44.

ASOS JOURNAL'da iki dinbilimci olan Abdulmuttalip ARPA (Yrd. Doç. Dr., İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Tefsir Anabilim Dalı) ve Abdullah DİLEK (İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı)'in yazmış olduğu "HZ. NUH VE TUFAN BAĞLAMINDA KADİM MEZOPOTAMYA HAVZASINDA İKİNCİ MEDENİYET İNŞÂSI" adlı makalede de değinildiği üzere Nuh Tufanı gibi dinsel efsaneleri birçok farklı inançta bulmak mümkün. Mezapotamya'daki inançlar ilk inanışlar olduğu için öncelikle onları temel almalıyız. Sizin de bahsettiğiniz üzere farklı inançlarda yapılan küçük değişiklerle aynı mitos, yüzyıllarca yazılı ve sözlü olarak insanlara yedirilmiştir. Eğer bu tufana kutsal kitabınızda geçtiği için inanıyorsanız bize saygı duymak düşer. Ancak makalede de belirtildiği üzere bu kanıtlanabilirlik açısından şimdilik kesin bir olay değil. Ademin birçok dinde yer almasının sebebi ise o dönemde gerekli bilimsel bilgi birikimi bulunmadığından ötürü dinlerin, ilk insanların nereden geldiğine bir çözüm olarak uydurdukları bir şeydir. Bunlara inanmak yine size kalmış bir şeydir. Son olarak toplumlarda genel olarak kabul edilen inanışlar vardır. İnsanlar inandıkları şeylerin var olduğunu düşündüğünden hem kendini hem de ister istemez başkalarını kandırırlar. Bir şey size var olmuş gibi anlatılıyorsa ve bunu anlatan kişiye güveniyorsanız o şeyin var olduğuna inanır veya inanmaya yatkın olursunuz. Tabii ki bu, bunu size anlatanların yalancı veya cahil olduğunu göstermez. Sadece onlara da böyle öğretildiği için bunun doğru olduğuna inanıp başkalarına anlatırlar. Sahte haberler de böyle yayılır. Bu durumda suç; ilk uyduranındır. Ben şahsen nuhu veya ademi hatırlamıyorum.

0
Paylaş
0

Kaynaklar

  • A. ARPA-A.DİLEK, et al. (2021). Hz. Nuh Ve Tufan Bağlaminda Kadim Mezopotamya Havzasinda İkinci Medeniyet İnşâsi. ASOS, sf: , Yıl: 2, Sayı: 2/2, Haziran 2014, s. 109-117. | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et