Sorulara Dön
0
Teoloji & Din Felsefesi

Neden bir müslüman evrime inansın?

İslam dininde Kur'an'ı Kerim'de "İnsanları yoktan var ettik" diye bir ayet var ve hz.Adem İlk insandan bahseder. Ben sadece İnsan evrimine inanmıyorum Digerlerine inanıyorum. Lakin İnsan Evrimi Biraz İslama Ters düşer Dediğim gibi Hz. Adem ilk insan Ve Kur'an da Allah Bize "Biz Sizi Yoktan Vâr Ettik" diyor şimdi nasıl ? olurda bir müslüman bunlara rağmen evrime inanmasını beklersiniz?

3
1,016 görüntülenme
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
3 Cevap

Tabii ki Hz. Adem ve Hz. Havva'nın cehennemin karşıtı olan cennette yaratılıp yaratılmadığı, eğer tüm insan nesli Hz. Adem'den geliyorsa bunun nasıl gerçekleştiği gibi birtakım konular gerek din açısından gerekse bilim açısından tartışılabilecek şeyler.

Burada cevabı daha basit tutmak adına senin odaklandığın sorunun cevabına değinelim kısaca. Benim burada yazarak anlatmam yerine Enis Doko'nun yaptığı aşağıdaki sunumu izleyebilirsin. Sunumun büyük bir bölümünde evrime dair kanıtlardan söz ediyor ve evrimin bilimsel olarak neredeyse kesin olduğunu vurguluyor. Sunumun başlattığım dakikasından 55:10 dakikasına kadar, geleneksel İslam anlayışını benimseyenlerin kabul edilebileceği birkaç modelden söz ediyor.

Videonun ilgili bölümünü izlemeni kesinlikle öneriyorum ama sorduğun sorunun kısa bir cevabı, eğer geleneksel İslamî görüşü benimsersek, mesela şöyle bir şey de olabilir: Evrim bilimsel olarak doğru, İslam da doğru - ve İslam'da Hz. Adem'in ilk insan olduğunu ve Allah'ın onu süreçsiz olarak direkt yarattığı söylenir (geleneksel anlayışın iddiası). Canlıların evrimiyle ilgili olarak Allah'ın doğa kanunlarına müdahale ettiği ve bilmeyeceğimiz bir nedenden ötürü Hz. Adem'i ve Hz. Havva'yı "mucizevi" bir şekilde yarattığı söylenebilir. Dolayısıyla bu insanlar evrimle gelişmedi fakat diğer tüm hayvanlar evrimle gelişti denebilir. Peki buna dair kanıtı neyle gösteriyoruz? Buna dair empirik bir kanıt göstermemize gerek yok. Çünkü bu iddianın ne doğru olduğunu ne de yanlış olduğunu empirik verilerle kanıtlayabiliriz. Bilim, geçmişte yaşanmış böylesine spesifik ve hatta "Tanrı'nın mucizesi" diyeceğimiz bir olayı açıklayamayacaktır. Peki o zaman neden böyle bir şeyin gerçekleştiğine inanmamak yerine inanmayı seçelim, keyfî davranmıyor muyuz burada?

Hayır, keyfî davranmıyoruz. Keyfî demek "herhangi bir gerekçeye dayanmadan, sırf kişisel isteklerle bir şeyi kabul etmek" demektir. Oysa üstte dediğimi kabul etmenin gerekçeleri şunlardır:

  1. Evrimin, genellikle dinle çeliştiği düşünülen, kabulleri doğrudur (Mikro evrim, makro evrim, ortak ata).
  2. Birtakım nedenlerden ötürü İslam da doğrudur.
  3. Dolayısıyla Allah evrimin olmadığı gibi yanlış bir bilgiyi savunuyor olamaz.

Bu üç durumdan ötürü bir Müslüman üstte sunduğum modeli benimseyebilir. Bu durumda asıl yapılması gereken şey zaten İslam'ın doğru olup olmadığını göstermektir. İslam'ın doğru olduğuna inanan kişi evrimin doğru olmasından ötürü dinin iddialarının evrimle çelişmediği modeller savunabilir. Bu modellerin aynen gerçekleştiğini iddia etmesi de gerekmez. Model dediğimiz şeylerin amacı, bir görüşle diğer bir görüşün bir arada doğru olduğu hayali senaryolar üretmektir. Dolayısıyla, diyebilir ki bir Müslüman, evrimle dinin bir arada olduğu hiç de zorlama olmayan bir model var. Bu durumda evrimle dinin kesinlikle çeliştiğini iddia edemeyiz.

Burada sorulabilecek en az bir soru var:

  1. Allah böyle bir şey yaptıysa bundan Kur'an'da neden bahsetmesin?

Allah'ın Kur'an'da nelerden bahsedip nelerden bahsetmeyeceğini biz belirleyemeyiz. Allah'ın bahsetmesini beklediğimiz şey dinî-ahlaki yaşantımızı idame ettirmemizi sağlayacak şeylerdir. Bunlar dışındaki konularda Allah'ın nelerden ve ne şekilde bahsetme yükümlülüğünün olduğunu hangi felsefi argümana dayanarak iddia edebiliriz? Allah'ın, evrime dair pek bir fikri olmayan bir halka karşı evrimden bahsetmek gibi bir yükümlülüğü yok gibi durmaktadır. Bununla birlikte, Allah'ın insanları nasıl var ettiğini açıkça söyleme gibi bir yükümlülüğü de yoktur. Bu durumda, Allah'ın böyle yaptığından Kur'an'da bahsetmemesi bir sıkıntı değildir. Allah'ın bu durumdan Kur'an'da bahsetmemesinin bir sorun olduğunu iddia eden kişinin, ister üstte bahsettiğimiz modeldeki gibi bir durum gerçekleşmiş olsun isterse evrimle çelişmeyen daha farklı bir model (mesela aşağıdaki kaynakta aktarılan modellerden biri) gerçekleşmiş olsun, Allah'ın insanları nasıl yarattığından açıkça bahsetme gibi bir zorunluluğunun olduğunu göstermesi gerekiyor. Aksi hâlde, bir Müslüman evrimle İslam'ın çelişmediğinin gayet tutarlı bir şekilde savunulabileceğini düşünebilir.

705 görüntülenme
1
Paylaş
1

Kaynaklar

  • Yazar Yok. Enis Doko'Nun Konu Hakkındaki Sunumu. (29 Temmuz 2020). Alındığı Tarih: 29 Temmuz 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı

Aşağıya bıraktığım yazıları ve en sondaki İhsan Eliaçık'ın videosunu izlemeni tavsiye ederim. Ben de bu konuda şüphe içerisindeydim ama bunları gördükten şüphe falan kalmadı. Yeni şeyler öğrendim, ufkum açıldı diyebilirim. Bir müslümanın evrime inanması çok doğal bir durumdur. İkisi arasında seçim yapmak zorunda değilsin. Bence bu konunun sorun var video serisinde konuşulması gerekiyor.

912 görüntülenme
0
Paylaş
0

Kaynaklar

Zihnimizde toparlamamız gereken bazı kavramsal yaklaşımlara değinmemiz yerinde olur.

Bilimsel argümanlara bakış açımızda, inanca dayalı bir yaklaşım kullanamayız. Kanıtlanamamış konularda, bilimsel verilere dayalı kanaatimiz olabilir, ancak toptan bir inanç, ya da bilimsel altyapısı olmayan red, bilimsel bir argümanı değerlendirmede niteliksiz yaklaşımlardır.

Bu nedenle sahip olunan varoluş yorumundan bağımsız olarak, herkes bilimsel teori, hipotez vs hakkında kendi kendi bilimsel altyapısına uygun kişisel çıkarımlarda bulunabilir. Ancak, bilime biat edilmez. Daha çok anlamaya çalışmak temeldir.

Bunun yanında bilimsel hiçbir argüman teori hipotez vs, varlık yorumlarının herhangi birini geçersiz kılmaz. Geçerli de kılmaz. Bunlar farklı disiplinlerdir ve çıkarımları başka disiplinlere ait kanunları vs yi doğrudan değiştiremez, geçersiz ya da geçerli kılamaz. Bilimsel hiçbir argüman bir varlık yorumunu geçerli ya da geçersiz kılamaz tek başına kısaca.

Evrim teorisi de bilimsel bir argüman olarak, inanç biçimlerinden birini hiçbir yönüyle etkileyemez. Zaten içinde bulunduğumuz inanış biçiminin ifadelerinde görülen yoktan var etme, -varlığı yoktan var etme- anlamında. İnsan doğal olarak örneği olmadan var edilmiş olması yönüyle de (inanış biçimine göre), maddesel olarak bu boyutta olmayıp, sonradan (büyük patlama ile) oluşan yapısal özelliği ile de kabul edilebilir bir yaklaşıma sahip. Kendimizin dahil olmadığımız bir inanış biçimini yanlışlama eğilimimiz olabilir, ancak objektif olmak zorundayız. İçinde bulunduğumuz inanış şeklinin bilimin hiçbir dalı, konusu ile çelişme ihtimali bile söz konusu olamaz. (Bunu sadece teorik olarak bence olamaz anlamında ifade etmiyorum.) Çünkü kültürümüzün sahip olduğu bu inanış şekli, geleneği görmezden gelirsek, bilimi de inancın bir şubesi olarak gören kökene sahip. Bütün eski din adamlarının bilimle yakından alakalı olduğunu görüyoruz.

Biraz olsun bilimsel altyapı oluşturma çabasına girmiş bir birey, inancı ne olursa olsun bilimsel argümanlara objektif yaklaşarak anlama çabasına girer. Geleneğin şekillendirdiği ve bilime yabancılaşan kitleler (bizim kültür yapımızda bolca olan) tabii ki bu çabayı anlamsız gereksiz bulacaklar. Ancak aynı kültürün bireyleri olan inançsız insanlar da, içinde bulundukları inanç biçimine aynı tavrı sergilemekte yoğun olarak. Kulaktan dolma bilgilerle, zaten olmayan bir tanrıyı reddederek ateist olduklarını zannetmekteler.

Bir kültüre ait bireyler, inançları ne olursa olsun, sonuca gitmede benzer yöntemleri (kültüre bağlı) kullanacakları için ZİHNİYET İKİZLERİ olmaktan kaçamazlar. Yani içinde bulunduğumuz kültür yapısında görülen inançlı ve inançsız bireyler genel olarak benzer sonuca gitme yöntemlerine ve derinliğine sahipler. Aynı düşünsel sorunlara ve felsefi boşluklara sahipler. Bu yüzden inançlarına göre değil, anlama çabalarının miktarına göre sonuca gitme yöntemleri nitelik kazanacak. Elde edilen sonucun ne olduğuna (inançlı- inançsız) takılıp kalıyoruz çoğu zaman, oysa önemli olan o sonucu elde etmede kullandığı yöntemin, düşünce haritasının derinliği tutarlılığı, bütünselliğidir temel olan.

442 görüntülenme
0
Paylaş
0

Kaynaklar

Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et