Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
0
Puan Ver

Bir kişi hem evrime inanıp hem de allah'a inanamaz mı? Her ikisine birden inanmak çelişki doğurur mu?

2
Anonim 0
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

En basit şekli ile anlamak istersek,

evrim TDK tarafından "birdenbire olmayan, kesintisiz, niteliksel ve niceliksel gelişme süreci" ve "bir canlıyı ötekilerden ayırt eden biçimsel ve yapısal karakterlerin gelişmesi yolunda geçirilen bir dizi değişme olayı" anlatmak için kullanılan bir ifadedir.

Allah ise İslam inancınan göre geçmişte ve gelecekte zamandan bağımsız olarak varolan tek yaratıcıdır. İslam'a göre bütün evreni O aratmıştır. İslam alimlerinden bir çoğu evrimle ilgili faydalı yani evreme destek verir nitelikte çalışmalar yapmıştır. Özellikle evrim ağacı kaynağında bu incelenebilir.

Hem evrime hem de Allah'a inanmak 2020 dünyasında büyük bir fırsat ve ayrıcalık olsa gerek. Bu güzelliği en iyi şekilde değerlendirmek için yoruma dayalı bilimden ziyade; kaynaklı, güvenilir ve en önemlisi araştırmalar sonrasında yazılan bilim kitapları okunmalı ve bu yönde dünyamızı ve evreni anlamaya çalışmalıyız. Böylece yaratıcıya olan borcumuzu, bir nebze olsa da ödeme gayreti göstermeliyiz.

"Bilimden gidilmeyen yolun sonu, karanlıktır."

Sağlıkla kalın.

105 görüntülenme
Puan Ver
3
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
3

Kaynaklar

Bu, cevaplaması çok zor bir soru ve ben de çok sık karşılaşıyorum bu soruyla. Ama cevaplamanın zor olması, Evrim Teorisi'nin net olmaması ya da belirsizliğinden değil; geride bıraktığımız yıllarda bunu net olarak anladım. Bu soruyu soran kişinin anladığı İslam dini ile, cevabı verecek kişinin, sokaktan geçen birinin, televizyonlarda çıkan kişilerin, okullarda anlatan kişilerin, vs. anladığı İslam dini arasında dağlar kadar fark var. Bir kişinin mezhebi, ailesi, okudukları, eğitimi, hayat görüşü, dine ne kadar önem verdiği, dinin spesifik detaylarından anladıkları, bu detayların yoruma açıklığı hakkındaki görüşleri vb., bu soruya almayı beklediği cevabı dikkate değer miktarda etkiliyor. Bu nedenle soruya cevap vermek çok zor; yoksa Evrim Teorisi dediğiniz nedir, en nihayetinde bir türün gen ve özellik değişimlerinin nesiller içinde değişmesi demek evrim. Teorisi de bu yasayı açıklayan bilimsel bilgiler bütünü. Bu niye çelişsin ki İslam dini ya da bir başka şey ile? Ama o kadar basit değil işte.

Dolayısıyla bu bana sorulduğunda, benim ilk sorduğum şey şu oluyor: Hangi din? ya da Hangi İslam? Kişi bana dinden anladığını net olarak anlatacak ki, bilimsel bir gerçek olarak evrimle o inanç sistemi çelişiyor mu, çelişmiyor mu anlayalım. Çünkü din ile çelişecek olan şey evrim olamaz; evrim bir doğa yasası. Bir şeylerle çelişemez. Evrimi ya anlarsınız, ya anlamazsınız. Mesela kütleçekimi ya da katlı oranlar yasası ya da Makina Teorisi ya da Devre Teorisi İslam dini ile çelişir mi? Çelişemez. Çelişebilecek olan şey, bir kişinin dini görüşleri çerçevesinde inandığı şeylerin bilimsel gerçeklerle örtüşmüyor olmasıdır. Bu durumda soru, evrimi anlatanlara yöneltilmemeli, dini inanca sahip olup bunun evrimsel biyolojinin ortaya koyduğu gerçeklerle ne kadar uyuştuğunu merak eden kişilere yöneliltilmeli.

Bu durumda kişi kendine şunu sormalı: Benim inandığım dini sistem, bana türlerin değişebileceğini, insanın son haliyle var edilivermediğini, doğada bir var oluş süreci olduğunu ve insanın da bunun parçası olduğunu, doğadaki canlılar arasında akrabalık ilişkisi olduğunu, türlerin statik (değişmez) olmadığını ve dinamik bir şekilde olduğunu öğretiyor mu? Bunu açıkça öğretmiyorsa da, ben bunların gerçekliğini anladığımda, inanç sistemimin anlattıkları ile örtüştürebiliyor muyum?

Çünkü evrim ya da kimya ya da kuantum fiziğini eğip bükemiyoruz, gerçekler neyse o. Ancak bir kişinin inandığı din ile, o kişinin kardeşinin ya da babasının ya da halasının inandığı din bile tamamen farklı olabiliyor. Yüzlerce mezhep olmasının, dinler ve bu mezhepler (veya sektler) arasında asırlardır, milenyumlardır bitmek bilmez kavgaların olması bu nedenle. Dolayısıyla bilimsel gerçekleri kendi inancına uydurmamalı; kendi inancını bilimsel gerçeklere göre şekillendirmeli.

İşte bu noktada da yorumlanabilirlik konusu devreye giriyor. Kimi dindar kişiye göre kutsal kitaplarda yazan cümleler hiçbir şekilde yoruma açık değildir. Cümlenin ilk ve ana anlamı, gerçek anlamdır ve o şekilde uygulanmalıdır. Kimi diğerine göre ise kutsal kitapların anlattıkları sadece metaforlardır, öykülerdir, ahlaki dersler vermeye çalışan masallardır. Aslolan, o masalda, öyküde, metaforda anlatılan "özü" anlayabilmektedir. Ancak birçok "koyu dindar" ve hatta ateistlerin de bir kısmı, dinin bilimsel gerçekler karşısında "eğilip bükülerek" reforme edilmesine karşıdır. Bu nedenle de çoğu yayın organında evrim gibi canlılığın ve insanlığın kökenine dair gerçekleri ortaya koyan bilimsel konularla inanç sistemlerinin çeliştiği iddiasını görürüz.

Bu sadece evrim için de geçerli değil; Büyük Patlama Teorisi, Çoklu Evrenler Kuramı ve hatta yakın gelecekte bilince yönelik birçok sinirbilim teorisi dini inançlarla karşı karşıya gelecek. Bazı dindar kitlenin "natüralizm-karşıtlığı"nı hortlatma çabası da bu yüzden. Her şeyin doğal kaynaklarla açıklanabilmesi, insanların dini inançlara duyduğu ihtiyacı azaltmakta. Ben yakın vadede tamamen ortadan kaldıracağına inanmıyorum; çünkü bir baba figürü, bir sığınacak liman, insanların mantığa dayalı yaptığı bir şey değil. Duygusal bir ihtiyaç ve tüm var oluşu mekanistik bir şekilde açıklasak da, zor bir dönemden geçen veya anlamadığı şeyler olan bir insan, her şeyi yoluna koyacak bir üst bilince sığınmak isteyecektir; bu son derece temel (ve anlaşılır) bir içgüdü. Her şeye gücümüz yetmediği için, her şeye gücü yeten bir varlık istencindeyiz.

Her neyse, sonuç olarak, bana kalırsa "evrim ile İslam dini çelişir" ya da "çelişmez" gibi bir genelleme yapılamaz. Yapılabilecek olan şudur: Evrim gibi bilimsel gerçekler ile İslam'ın bazı yorumları çelişir, bazı diğer yorumları çelişmez. Önemli olan, kişinin bu yorumlardan hangisine inandığıdır.

Ve günün sonunda en önemli olan, her neye inanıyor olursanız olun, inancınızın bilimin ilerlemesine engel olmadığından emin olmak ve mümkünse o inancı, doğaya dair gerçekleri öğrenmek için motivasyona kanalize edebilmek. Örneğin ben "Evrimi Allah'ın canlılığı yaratma mekanizması olarak görüyorum ve anlamak istiyorum." diyen birinden hiçbir rahatsızlık duymuyorum (rahatsızlık, oradan yola çıkıp kendi inancını başkalarına dayatma noktasında baş gösteriyor ama bu ayrı bir konu). Sonuçta birçok insan evrenin fiziksel bir süreçten geçerek, yıldızların fizikokimyasal bir süreçten geçerek, gezegenlerin jeolojik bir süreçten geçerek, karmaşık moleküllerin kimyasal süreçlerden geçerek var olduğunu biliyor ve bunları "Allah'ın muhteşem yaratma yöntemleri" olarak görüyor. Biyolojideki yaratma yönteminin de sıradan bir süreç olan evrim olarak algılamak önünde herhangi bir engel göremiyorum. Ama tabii bu yalnızca ve yalnızca kutsal kitapların esnekliğini ve yoruma açıklığını kabul ederek mümkün olan bir şey. Başta anlattığım ve bence en kritik olan nokta da o.

Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir çılgının delice spekülasyonlarını mı dinliyorum, yoksa yüce bir dahinin bilimsel çıkarımlarını mı? Doğrular nerede biter? Hata nerede başlar?”
Jules Verne