Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
0
Puan Ver

Allah'ın yokluğunu ispatlar mısınız?

2
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

İnanç konusu olan bir şey ile bilimin konusu olan bir şey birbirinden ayrı olarak düşünülmelidir. Her ne kadar yaşam pratiğinde bu çoğu zaman böyle olamasa da, bu konuda ısrarcı olmakta fayda var. Yani "Allah'ın yokluğunu ispatlar mısınız?" sorusu ne kadar anlamsız ise "kütle çekim yasasına inanıyor musun?" sorusuda o kadar anlamsızdır/anlamsız olmalıdır. Elbette burada "ispatlamak" eyleminin bilim pratiğindeki ispatlamak olduğundan hareket ediyoruz.

Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Aslına bakarsanız bir ispatta bulunması gerekenler Allah'ın var olduğuna inanmayan insanlar değil, tam tersi Allah'ın var olduğunu iddia edenlerdir. Buna ispat yükümlülüğü deriz. Eğer ortaya bir iddia atılıyorsa o iddiayı atan kişinin bunu ispatlamasını isteriz. Örneğin ben "Şu an mutfakta Gerçeklik Unicorn'u ile pilavlı sohbet yapıyoruz." dersem bunu ispatlaması gereken kişi ben olurum. Bir başkasına "Hadi pilavlı sohbet yapmadığımızı ispat et!" diyemem, çünkü ispat yükümlülüğü onun üzerinde değildir. Detaylı bilgi için ilk kaynağa bakabilirsiniz.

Ancak... İddiamıza yükleyeceğimiz sıfatlar bazen sıkıntılı olabilir, değil mi? Örneğin ben Gerçeklik Unicorn'unun tüylerine aynı anda hem yumuşak hemde sert diyemem. İkisinden biri, yada ortası olmalı. İkisi aynı anda geçerli olamaz. Dolayısıyla eğer böyle çelişkili iddialarda bulunursam birisi bir şeyi ispatlamadan bunun gerçek olmadığı sonucuna varabilirsiniz. Allah için de aynısı geçerlidir. Semavi dinlerdeki Allah, her şeye gücü yeten, her şeyi gören, duyan, bilen, mutlak iyi olan, duaları kabul eden vs. sıfatlarına sahiptir. Bu sıfatların arasında eğer çelişki bulursak Allah'ın gerçek olmadığını düşünmek için elimizde yeterli geçerli olmuş olur.

Şimdi bazen komik karşılanan sorulara geleceğim. "Allah varsa Afrika'daki çocuklar neden aç?" gibi sorulardan bahsediyorum. Evet, bu soru tek başına mantıklı değil gibi. Ama bunu "Allah varsa neden dünyada kötülük var?" şeklinde düzeltebiliriz. Bu soru neye dayanıyor? Allah'ın sıfatlarına dayanıyor. Şöyle:

1) Allah mutlak iyidir.

2) Allah her şeye gücü yetendir.

3) Allah her şeyi bilendir.

4) Kötülük vardır.

Eğer burada bir çelişki varsa Allah fikrinin (en azından Semavi dinlerdeki şekliyle) hatalı olduğunu düşünebiliriz. Peki, nasıl olacak bu? Yukarıdaki ifadeleri şöyle düzenleyebiliriz:

5) Allah her şeye gücü yeten ise, dünyadaki tüm kötülüğü engellemeye gücü yetmelidir.

6) Allah her şeyi bilen ise, dünyadaki tüm kötülükten haberdar olmalı ve bunları nasıl engelleyeceğini bilmelidir.

7) Allah en iyi olan ise, dünyadaki kötülüğü ve ızdırabı engellemek istemelidir.

Yukarıdaki ifadeleri birleştirirsek dünyada hiçbir kötülük olmamalıydı. Ancak, bildiğimiz gibi, dünyadaki kötülük dramatik boyutlardadır. Eğer dünyamızdaki bu kötülük ışığında tekrar düşünürsek, şu sonuçlara varabilmeliyiz:

8) Eğer Allah dünyadaki kötülükten haberdarsa, nasıl engelleyeceğini biliyorsa, engellemek istiyorsa, ama yine de önlemiyorsa; her şeye gücü yeten olamaz.

9) Eğer Allah dünyadaki kötülükten haberdarsa, nasıl engelleyeceğini biliyorsa, engellemeye gücü yetiyorsa, ama yine de engellemiyorsa; mutlak iyi olamaz.

10) Eğer Allah dünyadaki kötülüğü engelleyebilecek kadar güçlüyse, engellemek istiyorsa, ama yine de engellemiyorsa: ya dünyadaki kötülükten haberdar değildir, yada nasıl engelleyeceğini bilmiyordu - her halükarda her şeyi bilen değildir.

Bu ifadelerden de şu ifadeye verebiliriz:

11) Eğer kötülük varsa: Allah ya her şeye gücü yeten değildir, ya her şeyi bilen değildir, yada mutlak derecede iyi değildir.

Kötülük bariz bir şekilde var olduğuna göre:

12) Allah ya her şeye gücü yeten değildir, ya her şeyi bilen değildir, yada mutlak iyi değildir.

Bu noktayı iyice açık hale getirelim. Bu argüman dizisinin varmak istediği nokta, eğer Tanrı varsa onun ya güçsüz, ya bilgisiz, yada kötü olduğudur. 12. ifade ile 1-3 arasındaki ifadelerin birbiriyle çelişki içerisinde olduğu belli olmalıdır. Hatta bunu daha bariz bir hale getirmek için hepsini bir ifadede birleştirebiliriz:

13) Allah her şeye gücü yeten, her şeyi bilen, mutlak iyi olandır.

12. ve 13. ifadelerin aynı anda doğru olmasının hiçbir yolu yoktur, bu bir çelişkidir. Dolayısıyla Allah fikri çelişkilidir, varlığına inanmamamız için (Teistlerin ispat yükünü saymasak bile) geçerli bir sebep vardır. Buna elbette cevap verilmeye çalışılmıştır, en önde gelenleri özgür irade ve imtihan argümanlardır. Ancak iki açıdan hatalıdırlar;

1) Kötülük sadece insanlar arasında değil, hayvanlar arasında da vardır.

2) Allah her şeye gücü yeten ise hem özgür iradeyi hemde imtihanı yaratıp kötülüğün olmamasını yine sağlayabilirdi.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

  1. Mantık Hataları İspat Yükümlülüğü
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İşte size Dünya'daki görevinizin tamamlanıp tamamlanmadığını anlamak için çok basit bir test: Eğer ki hayattaysanız, henüz tamamlanmadı!”
Richard Bach