Sinirlerinizin, Damarlarınızın, vs. Uç Uca Eklenmesi Saçmalığı
Sinirlerinizin, Damarlarınızın, vs. Uç Uca Eklenmesi Saçmalığı

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Gerçekten de öyle, değil mi? 

Bu kadar açık bir gerçeği vurgulamak bile anlamsız. Ancak bu kadar açık bir gerçeği görebilen insanlarımız, ne yazık ki bir o kadar açık olan diğer gerçeği görememektedirler: Damarlarınızın, sinirlerinizin veya uzun olabilecek şeylerinizin uca eklenmesi sonucu çok uzun bir mesafe elde edebiliyor olmanız, tamamen anlamsız ve saçmalıktan ibarettir. Evet, kulağa hoş gelir: "Sinirlerimizi uç uca eklesek Ay'a gider gelir." Ne de hoş, değil mi? Ancak bunun bilimsel bir anlamı yoktur. Hele ki bu veriler, "Vücudumuz muhteşem yapılar, onca şey sığmış." şeklinde yapılan bilim dışı argümanlara alet edilince, iyice rahatsız edici bir hal almaktadır.

Neden? Çünkü cisimleri "uç uca ekleme"nin sonu ve sınırı yoktur. Zira siz, mikro (metrenin milyonda biri) ve nano (metrenin milyarda biri) büyüklükteki cisimleri uç uca ekleyerek, mezo (kabaca santimetreden kilometreye kadar olan seviye) ve makro (kabaca kilometre ve üstü) düzeyde çıkarımlar yapmaktasınız. Bu, en yalın ifadesiyle, anlamsızdır. Bunun çok basit bir nedeni vardır: nano boyutta da 1, 2, 3 diye sayıyorsunuz; makro boyutta da 1, 2, 3 diye sayıyorsunuz. Fakat sonra gidip tek bir boyutta (ki biz mezo boyutta yaşadığımız için, bu boyut mezo boyuttur) bu iki farklı skalayı değerlendirmektesiniz. Nano boyuta sığdırabileceğiniz "şeylerin" sayısı ile makro boyuta sığdırabileceğiniz "şeylerin" sayısı birbirinden bambaşka olacaktır. Fakat tek bir sayma sistemini (1, 2, 3...) kullandığınız ve sonrasında da iki ayrı boyuttaki uzunlukları bu aynı sayı sistemiyle çarparak kıyaslama yaptığınız için, hesap hatalı olmaktadır. Yani iki skaladaki "şeylerin" sayısını uzunluk olarak kıyaslayamazsınız. Bu hatalıdır.

Bir başka açıdan açıklayalım: Sinirler ve damarlar, mikro ve nano düzeyde, yani metrenin milyonda ve milyarda biri kadar ufak cisimler olabilirler. Atomlara indiğinize ise, nanometre ve hatta pikometre (metrenin katrilyonda biri) boyutlara ulaşırsınız. Bu boyutlardaki yapılardan, sizin mezo dünyanızda, yani milimetreden kilometreye kadar olan mesafelerde veya makro dünyada (kilometreden astronomik uzaklık birimlerine kadar olan aralıkta) o kadar fazlasını sığdırabilirsiniz ki, elbette upuzun; ancak bir o kadar da ipince yapılar elde edersiniz. Bu, anlamsızdır. Örneğin ortalama bir sinirin uzunluğu 50 mikrondur (50x10-6 metre) ve vücudunuzda 100 milyar (10x1010) nöron bulunur. Şimdi atomik seviyeye inelim: ortalama bir atom birkaç Angstrom'dur (10-10 metredir). Ne kadar indik? Mikron seviyesinden 10.000 kat aşağıya indik. Peki ya bu skalaya sığdırabileceğimiz şeylerin sayısı? 70 kilogramlık bir insanda 7x1027 atom bulunur! Az önceki nöron sayısından 1017 kat! 100.000.000.000.000.000 kat! Orantısızlığı ve kıyasın saçmalığını görebiliyor musunuz? 10.000 katlık bir boyut azalmasına karşılık, 100.000.000.000.000.000 kat sayısal artış!

Bunu şununla kıyaslayabiliriz: Dünya'daki bütün karayollarını toplarsak, bazı hesaplara göre Evren'in öteki ucuna ulaşabiliriz. Ancak karayollarını nasıl uç uca ekleyeceğiz? Her birini 1 şeritli mi sayacağız, 6 şeritli mi? Bunları, parçalayarak mı uç uca ekleyeceğiz? Parçalayacaksak, ne kadar küçük parçalara ayıracağız. Yani 100 metrelik, 6 şeritli bir yolu, 600 metrelik tek şeritli bir yolla mı eşdeğer göreceğiz?

Buradaki bir diğer mantıksızlık da, nano dünyadan cisimleri alıp, uç uca ekleyerek, mezo ve makro dünyadaki uzunluklarla kıyaslamaktır. Eğer sinirleri uç uca ekliyorsanız, 3 boyutlu bir cisimden bahsediyorsunuz demektir. Bunu gidip de, çizgisel bir yolun uzunluğu ile kıyaslamak, ne derece doğrudur? Dünya'dan Ay'a kadar olan ve sözde sinirlerin uç uca eklenmesinden oluşan yola, sinirlerin boyutunda kaç cisim sığdırılabilir? Sayısız. Kıyasımız hatalıdır.

Bunu son ve sayısal bir örnekle kapatalım: Sadece 1 insanın vücudundaki tüm atomların karbon atomları olduğunu varsayalım. Karbon atomu 0.22 nanometre çapa sahiptir, yani 1 metrenin, yüz milyarda birinin 22 katı. Bu atomu isteseniz de göremezsiniz, o kadar küçüktür, Ancak 1 insanın vücudundaki tüm atomlar, yani 7x1027 (7'nin yanın 27 tane sıfır) atomumuz, uç uca eklenecek olsaydı, bu 170 x 1015 kilometrelik (170 milyar kere milyon kilometrelik) bir yol yapar. Dünya'nın Jüpiter'e olan uzaklığı 750 milyon kilometredir. Dünya'nın Plüton'a olan uzaklığı 4.4 milyar kilometredir. Bir diğer deyişle, tek bir insanın vücudundaki tüm atomlar uç uca eklenirse, Dünya'dan Plüton'a 40 milyon kere gidip gelebilecek kadar yol çekebiliriz! Vay canına, ne de etkileyici (!).

Tabii ki değil. Zira eğer boyut olarak ele aldığınız cismi küçültürseniz, sayısı artacağından uç uca eklediğinizde elde edeceğiniz yol katlanarak artar. Bir kayadaki atomlar da benzer bir yol yapar, bir kuyrukluyıldızdaki atomlar da... Tamamen anlamsız!

Sözümüz odur ki, sizi böyle boyut farklılığına dayalı saçma kıyaslamalarla kandırmaya çalışanların oyununa gelmeyin.

Dünya Dışındaki En Büyük Su Kaynağı Keşfedildi!

Nöronlardaki Sinyal İletimi

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim