Samanyolu'nun Merkezindeki Vahşi Gama Patlamalarına Bir Bakış...

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Diğer galaksiler yanıp tutuşurken, bizim Samanyolu'muz oldukça sessizdir. Aktif galaksilerin çekirdekleri parlak bir şekilde yanar. Bu merkezler güçlerini süperkütleli karadeliklerden alırlar. Bu devasa karadelikler, etraflarındaki bütün malzemeyi yutarlar ve genellikle çift taraflı jetler halinde etrafa "tükürürler". Buna zıt olarak, Samanyolu Galaksisi'nin merkezi oldukça az aktivite göstermektedir. Fakat bizim galaksimizin merkezi de, her zaman bu şekilde barışçıl değildi. Elde edilen yeni "hayalet gama ışıması" verileri, galaksimizin merkezinde bulunan karadeliğin eskiden çok daha aktif olduğunu gösterdi.

Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi'nden Meng Su, "Şu anda gördüğümü hayalet karadelik jetleri, 1 milyon yıl kadar önce olanların bir görüntüsü gibi." diyor. Su, konuyla ilgili bulgularını Astrophysical Journal'da yayınladı. Su şöyle diyor:

"Elimizdeki veriler, Samanyolu Galaksisi'nin merkezinin çok yakın geçmişte oldukça aktif olduğunu gösteriyor."

Bu ikili jet (fotoğrafta mor ışımalar olarak görülmektedir), NASA'nın Fermi teleskobu tarafından tespit edildi. Bu jetler, galaksimizin merkezinden, galaktik düzlemin üstüne ve altına doğru 27.000 ışık yılı uzaklığa yayılıyorlar. Bunlar, galaksimizde keşfedilen ilk gama ışıması jetleri ve aynı zamanda Fermi teleskobu tarafından da gözlenebilen ilk jetler bunlar. Ancak jetlerin merkezden yayıldığı noktada, 15 derecelik bir açı tespit edilmiş (fotoğrafta yoğun pembe bir çizgi olarak görülmektedir). Bu açı, merkezdeki karadeliğe dair birçok bilgi vermektedir. Bu pembe yapıya, "merkezi büyüme diski" adı verilir.

Aynı merkezin eş direktörü Douglas Finkbeiner, bu olayı "Merkezi büyüme diski, karadeliğin kendi etrafında dömesinden ötürü bu şekilde bükülebilir." diyerek açıklıyor. "Disk içerisinde gizli olan manyetik alan, dönüş boyunca giderek hızlanır. Bu manyetik alan, Samanyolu Galaksisi ile aynı hizaya gelmeyebilir." diyor.

Keşif, Samanyolu Galaksisi'nin en son ne zaman aktif olduğu sorusunu tam olarak cevaplayamıyor. Jetin hızına ve açısına bağlı olarak bazı hesaplar yapılsa da, bu hesaplar asla tam sonuçlar veremiyor.

"Şu anda galaksimizin merkezindeki karadelik, madde yutmaya devam ediyor. Tahminen, karadelik yaklaşık olarak Güneş'in 10.000 katı kadar malzeme yuttuğunda, yeniden aktive olacak ve püskürmeye başlayacaktır." deniyor. 

Evrim Ağacı Eklemesi:

Gama patlamaları, Evren'de bilinen en parlak, en güçlü, en ani, en vahşi olaylardan biri olarak tanımlanıyor. Gama patlamalarında çıkan enerji, eğer isabet edecek olursa bir galaksiyi veya sistemi tamamen ortadan kaldıracak kadar güçlü olabiliyor ve bu patlamalar, birkaç milisaniye ile birkaç saniye arasında meydana geliyor. Tipik bir gama patlamasında Güneş'in ömrü boyunca verebileceği bütün enerjinin 20.000'de 1'i kadarı birkaç saniyede yayılabiliyor. Yapılan hesaplar, Samanyolu gibi bir galaksi içerisinde veya çevresinde, ortalama olarak her 5 milyon yılda bir defa gama patlaması olabileceğini gösteriyor. Bu patlamaların yönleri tamamen rastgele geliştiği için, Dünya'yı vurma ihtimali Evren içerisinde, patlamanın çevresindeki herhangi bir yeri vurma ihtimaliyle aynı; ancak Dünya'yı, hatta patlamanın tepe evresinde Güneş Sistemi'ni hedef alacak olursa, şiddetine ve patlamanın meydana geldiği noktanın bize olan uzaklığına göre değişen miktarda hasarlar verebilir. Bu hasarlar, gezegen üzerindeki yaşamın tamamen ortadan kalkmasına neden olabileceği gibi, hissetmeyeceğimiz kadar ufak değişimlere de neden olabilir. 450 milyon yıl önce Dünya'yı bir gama ışını patlamasının vurmuş olduğu ve bunun kitlesel bir yok oluşu tetiklediği düşünülmektedir; ancak bu henüz kesinleştirilmemiştir.

Kaynaklar ve İleri Okuma: 

  1. Eurekalert
  2. Space

Beyinde Bir ''Tanrı Noktası'' Yok! Sağ Pariyetal Lobdaki Hasarlar, Ruhaniyeti Arttıran Etki Yapıyor!

Uçan Balıklar (Exocoetidae)

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim