Salyangozların İlginç Dünyası

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Salyangozlar, kimilerinin gözünde evlerini sırtlarında taşıyan küçük sevimli canlılar (aralarında büyük bir türde vardır; kara salyangozu olan Achatina achatina yani dev Afrika salyangozu), kimilerinin gözünde ise yapış yapış izler bırakıp bahçeye bostana zarar veren küçük yaratıklardır. Kimilerinin ise akşam yemeğini escargot olarak süslerler (Escargot; Fransızca’da yenilebilen salyongoz demektir). Salyangozlar, yumuşakçalar (Mollusca) şubesinin Orthogastropoda sınıfında bulunan kabuklu kara hayvanlarıdır. Dünya üzerinde yaklaşık 43.000 salyangoz çeşidi vardır. Salyangozlar suyun ve nemin olduğu, sıcaklığın uygun olduğu koşullarda her yerde karşımıza çıkabilirler. Yaşadıkları bölgelere göre üç farklı şekilde sınıflandırılırlar: kara, deniz ve tatlısu salyangozları. Bu yazımızda, daha çok karşılaşma fırsatı bulduğumuz kara salyangozlarının özelliklerinden bahsedeceğiz.

Bahçelerde sıkça rastlanan bir kara salyangozu türü olan Cornu aspersum. İngilizce metinlerde, iki yüzyılı aşkın bir süredir Helix aspersa adı altında sınıflandırılmıştır ancak Cornu aspersum sınıflandırması hakim gelmiştir.
Bahçelerde sıkça rastlanan bir kara salyangozu türü olan Cornu aspersum. İngilizce metinlerde, iki yüzyılı aşkın bir süredir Helix aspersa adı altında sınıflandırılmıştır ancak Cornu aspersum sınıflandırması hakim gelmiştir.
Meltem Çetin Sever

Gelelim salyangozların bizim için ilginç gelen özelliklerine:

  • Kara salyangozları türleri çoğunlukla ‘hermafrodit’dir, yani hem erkek hem de dişi üreme organlarına sahiptirler. Bununla birlikte, genellikle kendi başlarına yavru yapmazlar; başka herhangi bir salyangozla çiftleşmeleri gerekir. Çiftleşme sonucunda her iki salyangoz da yumurtlayabilir ve 100 ila 400 arası yumurta bırakabilirler. Ayda bir kez yumurtlayabildiklerinden yaşama şanslarını da artırmış olurlar.
  • Bazı salyangoz türleri yılın en soğuk aylarında kış uykusuna yatarlar. Vücutlarını, kurumalarını engelleyen ince bir mukus tabakasıyla kaplarlar. Bazı salyangozlar da yaz aylarında hayatta kalmak için kış uykusuna benzeyen yaz uykusuna (estivasyon) yatarlar.
  • Salyangozlar görebilirler ancak duyamazlar çünkü kulakları ve kulak kanalları yoktur. Çoğu kara salyangozunun iki tane uzun anteni ve antenlerin kısımlarında gözleri vardır, altta kısa olan iki anteni ise koku almak ve etraftaki titreşimleri hissetmek için kullanırlar.
Diğer bir kara salyangozu türü olan Cepaea nemoralis. Boyutu bahçe salyangozuna göre daha küçüktür.
Diğer bir kara salyangozu türü olan Cepaea nemoralis. Boyutu bahçe salyangozuna göre daha küçüktür.
Meltem Çetin Sever
  • Salyangozların yaşam süreleri 3 ila 7 yıl arasındadır.  Hatta bakılıp beslendikleri zaman yaşam süreleri 10-15 yıla kadar çıkabilir.
  • Salyangoz kabuğunun yapısında kalsiyum karbonat vardır. Salyangoz büyüdükçe kabuğu da büyümeye devam eder. Salyangozlar, kabuklarını sert tutmak için önemli miktarlarda kalsiyum içeren gıdalar ile beslenmelidir. Kara salyangozlarının çoğu otçuldur ama etçil salyangoz çeşitleri de vardır. 
Cepaea nemoralis türü. Salyangozların kabuklarının sağlıklı gelişmesi için Kalsiyum içeren gıdalar tüketmesi gerekir.
Cepaea nemoralis türü. Salyangozların kabuklarının sağlıklı gelişmesi için Kalsiyum içeren gıdalar tüketmesi gerekir.
Meltem Çetin Sever
  • Salyangozların radula adı verilen dişli bir dil yapısı vardır. Dişler çok küçük olup yiyecekleri parçalamak ve öğütmek için kullanılır. Ortalama bir bahçe salyangozunun dili üzerinde sıralı halde bulunan 14.000'in üzerinde diş vardır.
  • Bazı salyangoz türleri çiftleşme esnasında aşk oklarını kullanırlar. Çiftleşme esnasında erkek rolündeki salyangoz dişi rolündeki salyangoza bu kalsiyumdan oluşan okları saplar. Amaç dişinin tekrar çiftleşmesini engelleyerek erkeğin kendi spermlerinin döllenmesini sağlamaktır. Fakat bu oklar dişilere zarar verir, yaşam sürelerini kısaltır ve hatta ölümlere bile yol açabilir.
Kara salyangozu türü olan bu çiftten soldaki salyangoz sağdakine aşk okunu saplıyor.
Kara salyangozu türü olan bu çiftten soldaki salyangoz sağdakine aşk okunu saplıyor.
Kazuki Kumura, National Geographic


Kaynaklar ve İleri Okuma:

  • Ana Görsel Kaynağı: Meltem Çetin Sever
  • Robert Nordsieck. Snails and Slugs (Gastropoda). Alındığı Tarih: 15 Haziran 2018. Alındığı Yer: The Living World of Molluscs
  • Ralph Martins. Love Hurts: What Happens When Snails Stab Their Mates. (2015, Mart 10). Alındığı Tarih: 15 Haziran 2018. Alındığı Yer: National Geographic

Türkiye’de Sağlık Haberlerine ve Sağlık Haberciliğine Eleştirel Bir Bakış

Higgs Mekanizmasını Nasıl Açıklarız?

Yazar

Katkı Sağlayanlar

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim