Neden Bebeklerin Göz ve Saç Renkleri Değişir?

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

İnsanlarda gözün, daha doğrusu irisin rengi, orijinal olarak kahverengi bir kimyasal olan melanin pigmentine bağlı olarak değişir. Yani irisin ne kadar renkli olacağı, ne kadar melanin pigmenti bulunduğu ile ilgilidir. Tabii melanin salgısı ile ilgili bilgiler genetik olarak aktarılır, bu sebeple bazı genetik hesaplamalarla soy ağaçlarındaki bireylerin (büyükbaba, büyükanne gibi) göz rengi bilinen anne ve babaların çocuklarının göz rengi yaklaşık olarak tahmin edilebilir. Ancak son yapılan araştırmalara göre bu tahminin düşünüldüğü kadar kolay olmadığı anlaşılmıştır çünkü insanlarda göz rengi 3 gen ile kontrol edilir ve bunların birbiriyle ilişkisi şu anda burada giremeyeceğimiz kadar karmaşıktır.

Açık gözlerde az melanin bulunur, koyu gözlerde ise fazla. Yenidoğanlarda, irisin pigment miktarı tam olarak ayarlanmamıştır, yani salgılar doğum sonrasında devam etmektedir. Koyu tenli bebeklerde gözler de koyu renk doğar ve çoğunlukla öyle kalır. Açık renklilerde ise göz genellikle mavi ya da gri olur, sonrasında ise koyulaşır. İşte bunun sebebi, doğumdan sonra salgısı devam eden melanin pigmentidir; pigment miktarı arttıkça göz koyulaşır. Bebeklerde henüz gelişim tamamlanmadığı çok ilginç bir diğer durumdan bile anlaşılabilir: Bebeklerde, ışık miktarına göre göz kaslarının kasılarak gözbebeğini daraltıp genişletmesi, kasların hücreler üzerine baskı yapıp gevşemesine ve bu sebeple melanin pigmentinin dağılımını etkileyerek gözde renk değişimlerine sebep olabilmektedir. Ancak tüm bunlara rağmen bebeklerde göz rengi doğumdan sonra yaklaşık 9. ayda tamamen sabitlenir. 

Benzer şekilde de saçların renk değiştirmesinin sebebi, bir tür melanin pigmenti olan ömelaninin salgısının devam etmesinin saçların rengini değiştirmesidir. Fazla melanin, saçları koyu yaparken, az melanin açık renkte saçlara sebep olur. Melanin salgısının devam etmesi, koyulaşmaya sebep olmaktadır. 

Bunların evrimsel açıdan doğrudan bir anlamı olmasa da, dolaylı yoldan iki açıklama yapılabilir:

1) İnsanların iki ayak üzerine kalkması, dört ayaklıyken daha stabil olan gebeliğin süresinin kısalmasına sebep olmuştur. Bu sebeple doğan bebekler, tam olarak "hazır" olmadan doğmaktadır ve bu duruma henüz insanların adaptasyonu tamamlanmamıştır. İşte bu sebeple doğan bebeklerde melanin salgısı kesilmez ve bebek, olması hedeflenen son haliyle doğamaz. Yani iki ayaklılığa geçiş ve bu süreçteki evrim, bu tip başka yan etkiler de doğurmuştur.

2) İnsan, çok güneş alan Afrika'dan, az güneş alan kuzey bölgelere göçmüş bir hayvan türüdür ve güneşteki bu değişim, insanın göz ve saç renginde, daha doğrusu melanin pigmenti ve bu pigmentin kullanımında değişimlere sebep olmuştur. Bu etkilerle ilgili şu yazımız okunabilir:

https://www.facebook.com/note.php?note_id=172439516147465


Teşekkür: Melek Arslan

Ana Görsel: Pixabay

Başkalaşım'ın (Metamorfoz) Evrimi

Bilimsel Tartışma - 1: Tartışma Nedir? Tartışmaların Önemi Nedir? Bilimsel Argüman Nasıl Üretilir?

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim