Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Her ne kadar dilimizde çok anlamlı olmasa da, "cycle" sözcüğü İngilizcede hem "döngü", hem de "bisiklet" anlamına gelmektedir. Bu nedenle Krebs Döngüsü, bir bisiklete benzetilerek bu harika görselde anlatılmaktadır.

Krebs Döngüsü (veya "Sitrik Asit Döngüsü"), oksijenli solunum yapan canlıların karbonhidratlardan, yağlardan ve proteinlerden elde ettikleri Asetil-CoA'yı oksijenle yakarak (okside ederek) karbondioksit ve kimyasal enerji üretmelerini sağlayan bir kimyasal tepkimeler bütünüdür. Daha anlaşılır şekilde sunacak olursak, ciğerlerinize çektiğiniz havanın, ağzınızı kullanarak yediğiniz besinlerle hücrelerinizde birleşerek, size hayat veren enerjinin üretimini sağlayan kimyasal tepkime dizgisi Krebs Döngüsü olarak anılmaktadır.

Krebs Döngüsü, yaşamın kalbinde yer alan döngülerden birisidir ve yapılan araştırmalar, döngünün canlılık haricinde (cansız olarak, abiyotik yöntemlerle) evrimleşmiş olabileceğini göstermektedir. Bu durum, kimyasal evrim sonucunda canlılığın cansızlıktan doğal süreçlerle ortaya çıktığı düşüncesiyle uyum göstermektedir. Krebs Döngüsü, hücresel metabolizmanın en erken yapıtaşlarından biri olarak evrimleşmiş olmalıdır.

Döngünün evrimsel tarihiyle ilgili araştırmalar sürüyor olsa da, oldukça ilginç sonuçlar da tespit edilmiştir. Örneğin, Krebs Döngüsü'nün benzeri olan daha ilkin döngülere oksijenli solunum yapmayan (anaerobik) bakterilerde rastlanmaktadır. Bu durum, kademeli bir evrimsel geçişe işaret etmektedir. Dahası, söz konusu döngünün birden fazla defa, birbirinden bağımsız olarak evrimleşmiş olabileceği de düşünülmektedir.

Hücre Teorisi ve biyokimya çerçevesinde, Krebs Döngüsü'nün yaptığı işi yapabilecek birden fazla döngü tespit edilmiştir. Ancak Krebs Döngüsü, bugüne kadar tespit edilenler arasında en verimlisi gibi gözükmektedir. Bu durum, evrimsel biyolojinin uyumlulaştırma mantığıyla önemli paralellikler göstermektedir. Yapılan analizler, birbirinden bağımsız Krebs-Benzeri Döngüler evrimleştiyse bile, bunların hepsinin yakınsak evrim sürecinden geçerek Krebs Döngüsü'ne evrimleştiğini düşündürmektedir.

 

Kaynaklar ve İleri Okuma: 

  1. Journal of Molecular Evolution
  2. Bulletin of Mathematical Biology
  3. Citric Acid Cycle

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder