Aşkın Simgesi ve Formülü

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Bugün 14 Şubat Sevgililer Günü. Temel bilimler perspektifinden baktığımızda, tıpkı diğer günler gibi, insanın zamanı ölçüp, bu ölçüm içindeki belli noktalara anlam yüklemesinin bir ürünü. Sosyal bilimler ve kültür açısından incelediğimizde ise, birçokları için anlamlı/önemli olan veya en azından anlamlı/önemli hale getirilmiş bir gün. Eleştirilebilir, karşı çıkılabilir, desteklenebilir, kutlanabilir. Bu yazımızda, "14 Şubat Sevgililer Günü anlamlı mıdır, değil midir?", bunu tartışmayacağız. Ancak günün birçok kişi tarafından kabul edilen anlamına ithafen, ilginizi çekebilecek bazı bilimsel bilgiler paylaşabiliriz.

Bu yazımızda "aşk" dediğimiz duygunun biyolojisi, sinirbilimi ve mekaniğinden de bahsedecek değiliz, zaten şu makalemizde detaylıca anlatmıştık. Burada hatırlatmak istediğimiz iki şey var:

• İlki: Aşk, diğer duygulardan (korku, acı, öfke, mutluluk, tiksinme, vs.) farklı bir biyolojiye sahip değildir. Yani onlar gibi, tamamen mekanik, tamamen hormonlara dayalı, tamamen biyolojik bir olgudur; hiçbir "metafizik" ya da "doğaüstü" tarafı bulunmamaktadır.  İlgili makalemiz, bu biyokimyasal süreci olabildiğince detaylı bir şekilde izah etmektedir.

• İkincisi ise, kalbin aşk ile hiçbir alakası yoktur. Tıpkı diğer bütün hislerimiz, duygularımız ve düşüncelerimiz gibi, aşk da beyinde başlayan ve beyinde biten bir olgudur. Kalp, beyin tarafından uyarıldığında daha hızlı veya daha yavaş atabilir; ancak bir kan pompası olan kalp organının sevgi veya aşk gibi duygularla hiçbir ilişkisi yoktur. Bu ilişkilendirmenin nedeni, beynimizin emri sonrası böbrek üstü (adrenal) bezlerimizden salgılanan adrenalin gibi hormonların, kalbin çalışma hızını arttırması ve bunun beyin tarafından "göğüste sıkışma" şeklinde algılanmasıdır. Tarihsel olarak insanlar, bu hissi algıladıkları için, aşkı da kalp ile ilişkilendirmişlerdir. 

Bu yazımızda ise, daha ziyade aşkın sembolizminden bahsetmek istiyoruz. Özellikle de, aşkın meşhur "kalp sembolü"nden...

evrimagaci.org/dosyalar/icerikler/93569892_mzltuktjetupng.png" />

Cidden, bu nedir? Bir "kalp" olmadığı neredeyse kesin! İsterseniz kıyaslayalım:

evrimagaci.org/dosyalar/icerikler/93534343_075d48e4ff92813808ff.jpg" />

Bu organın kaba bir karşılığı olabilir belki; ancak bu, en azından şu etapta bize pek de inandırıcı gelmiyor. Aradaki benzerlik oldukça yüzeysel. Öyleyse bu şekil nereden çıktı?

Açıkçası bunu kesin olarak söylemek çok güç. Çünkü kalp sembolünün tam kökenini bilemiyoruz. Ancak elimizde bazı veriler var elbette.

Örneğin Antik Roma'da bu şeklin madeni paralar üzerine basılı olduğunu biliyoruz. Şu şekilde:

Bu şeklin asıl kaynağı, "Silfiyum" olarak bilinen bir bitki olabilir. Çünkü bu bitki Antik Roma'da tıbbi amaçlarla kullanılmaktaydı. Özellikle de doğum kontrol ilacı olarak işlev gördüğü düşünülmekteydi. Özellikle bu bitkinin reçinesi içildiğinde, bebek doğumu önlenebiliyor, bir nevi kürtaj yerine geçiyordu. Romalılarda kullanımının yaygın olduğu iddia edilir; ancak gerçekten işe yaradığı kesin olarak bilinmiyor. Neden mi? Çünkü bitkinin soyu tükendi! Zaten dar bir alanda yetişen bu bitkinin aşırı tüketimi, sonlarını getirdi. Kalp sembolünün bir doğum kontrol ilacından geliyor olması biraz garip değil mi? Aslında bilimsel açıdan pek de değil. Çünkü aşk dediğimiz duygunun evrimleşme nedeninin, cinsel birliktelik ihtimalini arttırmak, dolayısıyla seks olduğunu hatırlayınız. Dolayısıyla aşk sembolünün, seks ile ilgili bir kaynaktan çıkmış olması çok da şaşırtıcı olmazdı. 

Konuyla ilgili bir diğer açıklama ise, 1998 senesinde geldi. Feminist yazar Gloria Steinem, kalp şeklinin, özellikle de sembolün ters halinin, kadın vücudunu, kalçalarını, göğüslerini veya bacaklarını simgelediğini ileri sürdü. Üzerinde düşünmeniz için buraya bırakalım:

Hoş, aynı şekle bakan John Woodward ve George Burnett isimli bilim insanları, bu sembolün erkek testislerini de simgeliyor olabileceğini ileri sürmektedir. Hangisini daha çok çağrıştırdığını düşünmeyi size bırakıyoruz.

Ancak bu cinselliğe yönelik açıklamalardan ikna olmayanlar da var. Zira bunlar tam olarak köken bilgisi değil, anlam bilgisi veriyor. Sembolün kökenlerinin daha eskiye gittiği düşünülüyor. Antik Yunan'dan bile eskiye giden bazı pagan gruplarının sembollerinde de aşk ve arkadaşlığı temsil eden şu şekillere rastlıyoruz (ilki aşk, ikincisi arkadaşlık):

 

Dediğimiz gibi, tam olarak kökeni ve ne zaman ortaya çıktığı bilinmiyor. Ancak en muhtemel açıklama, bu sembolün gerçek insan kalbinden türetildiği yönünde gibi gözüküyor. Zira iki kuğunun kafa kafaya vermesinden oluştuğunu iddia eden romantik açıklamalar pek de mantıklı gözükmüyor. Ne olursa olsun, aşkın kalpten kaynaklandığı yanılgısına düşen insanlar tarafından geliştirildiği bir gerçek.

Bu arada... Bu paylaşımımızın ana fotoğrafındaki matematiksel yaklaşım da ilginizi çekmiş olabilir. Bunu kendiniz de basitçe MATLAB gibi bir yazılımda çizdirebilirsiniz. Ancak bununla uğraşmak istemezseniz, Wolfram Alpha da iyi bir çözüm olabilir. Siteye girin ve şunları yazıp Enter tuşuna basın (ya da buraya tıklayın):

x^2+(y-x^(2/3))^2=1

Yarım bir kalp hoşunuza gitmedi mi? Bunu deneyin (ya da buraya tıklayın):

(x^2 + y^2 − 1)^3 − x^2*y^3 = 0

Değişkenler ve üslerle oynayarak en uygun kalbe ulaşabilirsiniz. En güzeli ise, eğer ki 3 boyutlu grafik çizen bir program kullanmayı biliyorsanız, şu grafiği çizdirerek 3 boyutlu bir kalp elde edebilirsiniz (buraya tıklayabilirsiniz):

(x^2 + ((9*y^2)/4)+z^2-1)^3-x^2*z^3-(9*y^2*z^3)/200=0

 

14 Şubat Sevgililer Günü'nüz kutlu olsun. Sevginiz tek gün değil, daim olsun.


Kaynaklar ve İleri Okuma:

  1. Cracked
  2. Slate
  3. Mental Floss
  4. ListVerse
  5. Wikipedia

ENAM Genleri ve Evrim

Müzeler...

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim