Neden Bebeklerin Göz ve Saç Renkleri Değişir?

Yazdır Neden Bebeklerin Göz ve Saç Renkleri Değişir?

Sayfamız okurlarından Sn. Melek Arslan bize şöyle bir soru yöneltti:

 

İki sorum olucak.bebekler doğduktan sonra gözleri genellikle mavi oluyo ve daha sonra göz renkleri değişiyo.bunun sebebi ne ve evrimle bi ilgisi var mı? diğer sorum da küçükken saçları sarı olanlar bi zaman sonra esmerleşiyo.bunun sebebi ne?

 

Evrim Ağacı olarak kendisine şöyle bir cevap vermek istiyoruz:

 

Sayın Melek Arslan,

 

Sorunuz için teşekkür ederiz, yardımcı olmaya çalışalım:

 

İnsanlarda gözün, daha doğrusu irisin rengi, orjinal olarak kahverengi bir kimyasal olan melanin pigmentine bağlı olarak değişir. Yani irisin ne kadar renkli olacağı, ne kadar melanin pigmenti bulunduğu ile ilgilidir. Tabii melanin salgısı ile ilgili bilgiler genetik olarak aktarılır, bu sebeple bazı genetik hesaplamalarla soy ağaçlarındaki bireylerin (büyükbaba, büyükanne gibi) göz rengi bilinen anne ve babaların çocuklarının göz rengi yaklaşık olarak tahmin edilebilir. Ancak son yapılan araştırmalara göre bu tahminin düşünüldüğü kadar kolay olmadığı anlaşılmıştır çünkü insanlarda göz rengi 3 gen ile kontrol edilir ve bunların birbiriyle ilişkisi şu anda burada giremeyeceğimiz kadar karmaşıktır.

 

Açık gözlerde az melanin bulunur, koyu gözlerde ise fazla. Yenidoğanlarda, irisin pigment miktarı tam olarak ayarlanmamıştır, yani salgılar doğum sonrasında devam etmektedir. Koyu tenli bebeklerde gözler de koyu renk doğar ve çoğunlukla öyle kalır. Açık renklilerde ise göz genellikle mavi ya da gri olur, sonrasında ise koyulaşır. İşte bunun sebebi, doğumdan sonra salgısı devam eden melanin pigmentidir; pigment miktarı arttıkça göz koyulaşır. Bebeklerde henüz gelişim tamamlanmadığı çok ilginç bir diğer durumdan bile anlaşılabilir: Bebeklerde, ışık miktarına göre göz kaslarının kasılarak gözbebeğini daraltıp genişletmesi, kasların hücreler üzerine baskı yapıp gevşemesine ve bu sebeple melanin pigmentinin dağılımını etkileyerek gözde renk değişimlerine sebep olabilmektedir. Ancak tüm bunlara rağmen bebeklerde göz rengi doğumdan sonra yaklaşık 9. ayda tamamen sabitlenir. 

 

Benzer şekilde de saçların renk değiştirmesinin sebebi, bir tür melanin pigmenti olan ömelaninin salgısının devam etmesinin saçların rengini değiştirmesidir. Fazla melanin, saçları koyu yaparken, az melanin açık renkte saçlara sebep olur. Melanin salgısının devam etmesi, koyulaşmaya sebep olmaktadır. 

 

Bunların evrimsel açıdan doğrudan bir anlamı olmasa da, dolaylı yoldan iki açıklama yapılabilir:

 

1) İnsanların iki ayak üzerine kalkması, dört ayaklıyken daha stabil olan gebeliğin süresinin kısalmasına sebep olmuştur. Bu sebeple doğan bebekler, tam olarak "hazır" olmadan doğmaktadır ve bu duruma henüz insanların adaptasyonu tamamlanmamıştır. İşte bu sebeple doğan bebeklerde melanin salgısı kesilmez ve bebek, olması hedeflenen son haliyle doğamaz. Yani iki ayaklılığa geçiş ve bu süreçteki evrim, bu tip başka yan etkiler de doğurmuştur.

 

2) İnsan, çok güneş alan Afrika'dan, az güneş alan kuzey bölgelere göçmüş bir hayvan türüdür ve güneşteki bu değişim, insanın göz ve saç renginde, daha doğrusu melanin pigmenti ve bu pigmentin kullanımında değişimlere sebep olmuştur. Bu etkilerle ilgili şu yazımız okunabilir:

 

https://www.facebook.com/note.php?note_id=172439516147465

 

Umarız faydalı olmuştur.

 

Saygılarımızla.

ÇMB (Evrim Ağacı)

6 Yorum